Memling in Sint-Jan - Hospitaalmuseum, Brugge
De geneeskunde evolueert sneller dan ooit tevoren, maar eeuwen geleden was het anders . Dokters en chirurgijnen, zusters en apothekers probeerden krampachtig met beperkte middelen hun medemens een beter leven te geven, te genezen of in het ergste geval een zachte pijnloze dood te laten sterven. Het tijdperk van de kruiden, de wrede dood van de pest en de devotie tot de geneesheiligen worden levendig verbeeld in de ziekenzalen van het middeleeuwse Sint-Janshospitaal.
Open: dinsdag-zondag: 9-17 uur | maandag gesloten
Toegang: € 8 | € 6 (reductie) | € 1 (jongeren 6-25 jaar) | gratis t/m 5 jaar en voor inwoners van Brugge
Meer info

Rijksmuseum Amsterdam, Philipsvleugel
Het Rijksmuseum viert dit jaar kerst met een uitgelezen selectie beelden en schilderijen. Tien schilderijen, die straks onderdeel uitmaken van de opstelling in het nieuwe Rijksmuseum worden nu voor het eerst sinds lange tijd getoond. Verschillende van deze stukken hebben een intensieve restauratie ondergaan en stralen als nooit tevoren. Te zien zijn o.a. het innemende Maria met kind, toegeschreven aan de 16de-eeuwse kunstenaar Adriaen Isenbrant (1490-1551) en een van de mooiste werken uit de collectie Middeleeuwse schilderkunst De Heilige Maagschap (ca. 1490) van Geertgen tot Sint Jans. Naast schilderijen wordt een aantal spectaculaire beelden getoond die onlangs zijn geschonken aan het Rijksmuseum uit de laatste grote privéverzameling Middeleeuwse kunst in ons land. Daartoe behoren een bijzonder elegante Brusselse Madonna met Christus, een modern aandoende Petrus in berouw en een prachtige aardewerken Pietà.
Meer info

Maagdenhuismuseum, Antwerpen
Een selectie van het rijke erfgoed van het museum Hôpital Notre-dame à la Rose van Lessines is te gast in het Maagdenhuismuseum. De expo zoomt in op het leven en werk van de gasthuiszusters vanaf de 13de tot de 20ste eeuw. Ontdek hoe de kloosterlingen hun spirituele leven beleefden. Ook de geneeskunde en medische behandelingen van die tijd komen aan bod.
Open: maandag-vrijdag: 10-17 uur | zaterdag-zondag: 13-17 uur | gesloten op dinsdag en feestdagen
Toegang: € 5 | € 3 | € 1 euro | gratis
Meer info

’t Gasthuys Stedelijk Museum, Oude Vismarkt te Aalst
Deze overzichtstentoonstelling rond de heilige Gudula wordt ingericht naar aanleiding van de viering in 2012 van het overlijden van deze heilige, precies 1300 jaar geleden, en vormt aldus de start van een heel feestjaar rond dit thema. Haar leven, haar persoon, haar heiligencultus, de studies aan haar gewijd, merkwaardig iconografisch materiaal en heel wat kunsthistorische voorwerpen afkomstig van plaatsen waar Gudula wordt vereerd… komen aan bod in deze tentoonstelling. Ook de resultaten van het archeologisch onderzoek dat door SOLVA in 2009-2010 op het dorpsplein van Moorsel werd verricht, worden op deze tentoonstelling voorgesteld. Uit eerder uitgevoerde archeologische opgravingen op deze plaats (zo bv. in 1987, 1999 en 2007-2008) werden immers reeds aanwijzingen genoteerd voor activiteiten uit de tijd van Gudula.
Toegang: gratis
Open: dinsdag-vrijdag: 10-12 uur en 13-17 uur | zaterdag en zondag: 14-18 uur | maandagen en feestdagen gesloten
Deze tentoonstelling is een samenwerking van de Heemkundige Kring De Faluintjes, SOLVA, het Stedelijk Museum Aalst, de erfgoedcel Aalst en de stad Aalst.
Meer info

Zwijvekemuseum, Nijverheidsstraat 1, Dendermonde
De cisterciënzerinnenabdij van Zwijveke ontstond in 1223 uit het Sint-Gillishospitaal. In 1228 werd de abdij overgebracht naar de Zwijvekekouter, waar geleidelijk aan een heel complex verrees met eigen kerk, kloosterpand, refter, slaapzalen en verblijven van de abdis, de zusters en de leken die de abdij bedienden. Dit alles werd in 1578 en in 1667 tot tweemaal toe grondig vernietigd, zodat de zusters nadien besloten hun abdij binnen de stadsmuren herop te richten. Na de Franse Revolutie werd het complex openbaar verkocht en grotendeels afgebroken. Het restant van de gebouwen, het huidige Zwijvekemuseum, werd hersteld in 1978-1981.
In 1981 organiseerden de Stedelijke Musea voor het eerst een tentoonstelling over de geschiedenis van de abdij van Zwijveke. Nu er, in het kader van 150 jaar Oudheidkundige Kring van Stad en Land van Dendermonde vzw, een prachtig jubileumboek gaat verschijnen met al het historische kaartenmateriaal van de bezittingen van deze abdij in Dendermonde en wijde omgeving, besloten de Stedelijke Musea iedereen de kans te geven deze prachtige op perkament geschilderde kaarten te bekijken via een tentoonstelling in het Zwijvekemuseum. Het betreft een 30-tal kaarten die in 1738 werden gemaakt door landmeter J. De Deken en die bestemd waren voor het goederenregister van de abdij. Bij de tentoonstelling horen niet alleen kaarten maar ook archiefmateriaal, dat ooit toebehoorde aan deze abdij. Ter plaatse kunnen de bezoekers zich inschrijven voor een exemplaar van het kunstboek, dat vermoedelijk eind maart 2012 door het provinciebestuur op de markt zal worden gebracht.
Open: maandag-vrijdag 9-12 uur en 13-16 uur | zondag 14-18 uur | zaterdag gesloten
Toegang gratis
Meer info

Dubbeltentoonstelling Onze-Lieve-Vrouw-ter-Potterie en Sint-Walburgakerk (19 april t/m 30 september 2012)
In de voormalige ziekenzaal van O.L.V.-ter-Potterie staat tijdelijk een representatieve selectie van Madonna met Kind-beelden. Musea Brugge wil met deze kleine tentoonstelling de aandacht vestigen op een iets minder bekend deel van het museaal patrimonium, dat nochtans zeker de moeite waard is om te (her)ontdekken. Deze locatie leent zich hier uitstekend toe: Maria is hier alom tegenwoordig, zelfs in de naam.
De Sint-Walburgakerk laat een achttal aangeklede Madonna-met-Kind-beelden zien, allen tijdelijke bruiklenen van Brugse kerkfabrieken. De gewoonte om Mariabeelden met pracht en praal te versieren en aan te kleden stamt uit de 17de eeuw, tijdens de Spaanse overheersing. Dergelijke devotiebeelden werden meegedragen in processies.
* Onze-Lieve-Vrouw-ter-Potterie: 9.30-12.30 en 13.30-17 uur
Toegang: € 2 (indiv.) | € 1 (red. & jongeren 6-25 jaar) | gratis t/m 5 jaar en voor inwoners van Brugge
* Sint-Walburgakerk (19 april t/m 30 september 2012): 10-13 uur en 14-16 uur
Toegang gratis
Meer info

De meeste musea, heemkundige kringen en kerkfabrieken hebben voorwerpen uit textiel in hun collectie. Wanneer we deze stukken op lange termijn willen bewaren, moeten we ervoor zorgen dat ze goed worden behandeld. De tijd, mensenhanden, ongedierte en het klimaat kunnen er namelijk voor zorgen dat het textiel slijt, verbleekt, scheurt.
De Provincie Oost-Vlaanderen en FARO organiseren twee studiedagen waarop ze ingaan op het behoud van textielcollecties, zoals kledij, vlaggen... Er wordt duiding gegeven en praktische tips over onder meer het manipuleren, onderhouden en bewaren van textiel. Als voorbeeld zal er ter plekke met een aantal objecten aan de slag gegaan worden. De eerste vorming richt zich tot heemkundige kringen en kerkfabrieken; de tweede tot musea.

Praktisch
Behoud van textiel in collecties van musea, maandag 23 april, 10-16 uur, 25 euro (inclusief broodjeslunch).
Behoud van textiel in erfgoedcollecties van heemkundige kringen en kerkfabrieken, zaterdag 28 april, 10-16 uur, 10 euro (inclusief broodjeslunch).
Organisatie: Provincie Oost-Vlaanderen i.s.m. FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed
Locatie: Provinciaal Erfgoedcentrum, Lotharingenstraat, 9700 Ename
Meer informatie en inschrijven bij: Annelies De Mey, depotconsulent Provincie Oost-Vlaanderen, tel. 09 267 72 51, 0499 57 84 51, annelies.de.mey@oost-vlaanderen.be