U bent hier

Kapel van de Broederschool

Oorspronkelijke naam:
Kapel van de Broederschool
Bisdom:
Bisdom Gent
Type bestemming:
Nevenbestemming (gedeeld gebruik)
Beschermingsstatuut:
Monument
Parochiekerk:
Nee
Adres:
Nieuwstraat 75
9100 Sint-Niklaas

De “Kapel van de Broederschool” maakt deel uit van het gebouwencomplex van de Broeders van de Heilige Hiëronymus Emiliani, kortweg de Broeders Hiëronymieten. Dit complex is gelegen tussen de Nieuwstraat, de Dalstraat en de Kroonmolenstraat in Sint-Niklaas. Het geheel omvat een klooster, een psychiatrisch ziekenhuis en een school.

De geschiedenis van het complex gaat terug tot het jaar 1826. In dat jaar richt de Commissie der Godshuizen een jongensweeshuis op in de Nieuwstraat. In 1839 komt het jongensweeshuis onder de leiding van de daartoe opgerichte congregatie van de Broeders Hiëronymieten. Met de oprichting van een school (1840), een ‘krankzinnigengesticht’ (1850), een pensionaat met vrije school ‘O.L.Vrouw Onbevlekt Ontvangen’ voor betalende burgerkinderen (1856) en een neogotische school- en kloosterkerk (1870) kent het geheel een enorme bloei. Doorheen de jaren werden er gebouwen bijgebouwd, uitgebreid of vervangen door nieuwbouw. Dit gebeurde later ook in de art-decostijl. 

De kerk werd centraal op het schooldomein ingepland en werd tussen 1870 en 1872 gebouwd naar ontwerp van de geestelijke directeur en Eerwaarde Heer Josephus Aloysius De Roubaix. Het gaat om een eenbeukige kerk waarvan de voorgevel gemarkeerd wordt door een half ingebouwde toren. Het kerkgebouw is een voorbeeld van de neogotische Sint-Lucasarchitectuur. Het interieur van de gebedsruimte wordt gekarakteriseerd door kleurrijke wandschilderingen en een polychrome tegelvloer in de middengang. Een aanzienlijk deel van het authentieke meubilair bleef in situ bewaard. 

Vanaf 2005 kreeg de schoolbibliotheek een plaats in het kerkgebouw. In een latere fase werd ook het Open LeerCentrum van de school in de kerk ondergebracht. Een deel van de kerk bleef evenwel behouden als gebedsruimte. In 2015 werd beslist de kerk een nieuwe invulling te geven. Het bureau MT Architecten uit Nieuwkerken ontwierp een box-in-box-systeem: in het kerkgebouw staat een box van drie verdiepingen hoog die een aparte, afgesloten ruimte vormt. Door deze ingreep kan het kerkgebouw enerzijds dienst doen als sacrale ruimte, maar anderzijds ook vier moderne klaslokalen, een stille werkruimte en het vernieuwde Open LeerCentrum huisvesten. De beschermde kerk is op deze manier een plaats waar onder meer lessen, seminaries, expo's, concerten, recepties en lezingen kunnen plaatsvinden. Doordat de box steunt op veertien palen wordt de kerkvloer maximaal gevrijwaard. De zone van het koor blijft behouden als sacrale ruimte.

Bekijk de fiche in het digitaal portfolio onroerend erfgoed.

Bronnen
 
Informatie van directeur Philip Puylaert
 

https://inventaris.onroerenderfgoed.be

http://www.humaniora.broeders.be

http://www.sint-niklaas.be

https://www.tvoost.be