U bent hier

Studiedag | Een toekomst voor parochiekerkgebouwen - 2013

2 december 2013 | CC De Spil, H. Spilleboutdreef 1, 8000 Roeselare

Op 2 december 2013 organiseerde VVSG en CRKC de studiedag 'Een toekomst voor parochiekerkgebouwen'. Deze studiedag was een vervolg op de studiedag 'Kerk zoekt toekomst', die plaatsvond in Leuven in januari 2013.

In de voormiddag stonden algemene presentaties en een debat op het programma. Bart Vercauteren, Bisschoppelijk gedelegeerde van bisdom Brugge gaf toelichting over de verhoudingen tussen besturen van de eredienst en gemeenten. Hij duidde de verschillen tussen de canonieke en burgerrechtelijke structuren. Hij ging ook na wat de gevolgen zijn van de conceptnota van minister Bourgeois. Vervolgens kwamen de verplichtingen voor de kerkfabrieken en de gemeenten aan bod. Voor de besturen van de eredienst legde Bart Vercauteren de nadruk op het naleven van het eredienstendecreet en het burgerlijk verantwoordelijkheidsbesef. Voor de verplichtingen van de gemeente werd artikel 52/1 van het eredienstendecreet aangehaald, o.a. de verplichting om bij te passen in de exploitatietekorten en bij te dragen in investeringen in gebouwen van de eredienst. Bart Vercauteren eindigde de presentatie met de nieuwe regels over het (ruim) algemeen toezicht en de beperking van het bijzonder toezicht tot enkele specifieke regels omtrent het financieel beheer.

Bart Van Dooren, adviseur Binnenlands Bestuur gaf een presentatie over de wijzigingen in de regelgeving voor de besturen van de eredienst. Ten eerste sprak hij over de totstandkoming van en de wijzigingen aan het eredienstendecreet. Hij legde de nadruk op de versterking van het lokaal overleg, de bijkomende bevoegdheden voor de centrale besturen en de duidelijkere regels voor het wijzigen van een gebiedsomschrijving, het opheffen van een annexekerk of kapelanij en het samenvoegen van twee erkende geloofsgemeenschappen. Het tweede decreet dat aan bod kwam, was het subsidiedecreet voor niet-beschermde gebouwen van de eredienst. Het legt de regels vast voor subsidies voor nieuwbouw, aankoop en verbouwing, renovatie, studies voor herbestemming en studies en aanpassingsinvesteringen voor nevenbestemming. Ten derde gaf Bart Van Dooren toelichting over het nieuwe onroerenderfgoeddecreet, namelijk over de mogelijkheid om o.m. restauratiepremies aan te vragen voor beschermde monumenten en het wegvallen van de koppelsubsidies.

Jan Jaspers, directeur Onroerend Kerkelijk Erfgoed van het CRKC bracht een stand van zaken over het traject dat de verschillende actoren hebben afgelegd om tot een parochiekerkenplan te komen. Aan de hand van de conceptnota schetste hij de problematiek en de beleidsmaatregelen die werden aangekondigd. Hij gaf aan welke inspanningen de bisdommen reeds leverden en wat de ideale situatie is om tot een parochiekerkenplan te komen. Sleutelwoorden zijn overleg en dialoog. De presentatie eindigde met een reeks voorbeelden van 'ander' gebruik van kerkgebouwen, rekening houdend met de richtlijnen die de Vlaamse bisschoppen hebben uitgegeven.

Niek De Roo, stafmedewerker van het WVi, gaf aan de hand van tientallen voorbeelden zijn persoonlijke visie op de toekomst van de parochiekerken. Hij hanteerde daarbij een eigen indeling die verschilt met de richtlijnen van de Vlaamse bisschoppen en hij hield geen rekening met de decreet- en regelgeving. Zijn bijdrage werd goed gesmaakt en was meer dan verdienstelijk omwille van de aanbevelingen die hij gaf. Niek De Roo legde de nadruk op het belang van de kwaliteit van de ontwerpers en het ontwerp en hij gaf aan dat het proces even belangrijk is als het plan. De boodschap dat een pauze in het proces soms nuttig kan zijn, werd door het publiek algemeen aanvaard.

Een debat tussen Luc Martens, burgemeester van Roeselare, Herman Cosijns, secretaris-generaal van de bisschoppenconferentie, en Filip Delos, raadgever Binnenlands Bestuur van het kabinet van minister Bourgeois, werd in goede banen geleid door Joris Scheers, projectleider vastgoedbeleid van het Departement Bestuurszaken. Het publiek kon met een groen en een rood papier zijn stem uitbrengen over een aantal stellingen. Uit de debatten bleek o.m. dat elke lokale situatie uniek is en dat het traject om tot een parochiekerkenplan te komen verschillende snelheden kent. Er bestond eensgezindheid over de noodzaak van dialoog en overleg, zoals aangehaald werd in de presentatie van Jan Jaspers, om tot consensus en besluiten te komen. Er werd nogmaals bevestigd dat een pauze inlassen geen slecht teken hoeft te zijn.

In de namiddag werden vijf sterke praktijkvoorbeelden voorgesteld:

  • Lokaal kerkenplan Veurne - Peter Roose
  • De Bernadettekerk te Sittard wordt Urnenhof - Hans Gerards
  • Deel van de Gentse Sint-Niklaaskerk krijgt pleinfunctie - Jan De Block
  • Kerkgebouw en publieke ruimte: kerk van Bossuit wordt kunstwerk - Lieven Vantieghem
  • Lokaal kerkenplan Antwerpen - Katrien Van der Veken en Jan Kint

De verschillende presentaties zijn terug te vinden op de website van VVSG: http://www.vvsg.be/kalender/Paginas/Eentoekomstvoorparochiekerkgebouwen.aspx

Het slotwoord kwam van Filip Delos die namens ministers Bourgeois de aanwezigen en hun achterban bedankte voor hun inzet om de toekomst van onze parochiekerken veilig te stellen. Hij legde nogmaals de nadruk op de noodzaak van overleg en dialoog en gaf aan dat het een werk van lange adem is.

Project type: Vorming onroerend