U bent hier

Studiedag | Heiligen in veelvoud. Devotiebeelden in gips in de 19de en 20ste eeuw: betekenis, behoud en (her)waardering - 2010

17 december 2010 - Vormingscentrum Guislain, Gent 

Er is in Vlaanderen of Brussel wellicht geen kerk, kapel of klooster te vinden waar niet minstens een 'plaasteren' heiligenbeeld staat opgesteld. Ook in veel huiskamers heeft een gipsen Mariabeeldje de ereplaats op de schouw of op de kast behouden. Veel van deze beelden vormen nog steeds het voorwerp van verering en gebed. Andere behoren tot het 'heilig' decorum van het kerkgebouw of de kapel. Sinds het tweede Vaticaans Concilie (1962-65) werden deze beelden echter meer en meer uit het versoberde kerkinterieur verwijderd en – in het beste geval – naar stoffige kerk- of pastoriezolders verbannen.

Miskend en ondergewaardeerd

Devotiebeelden in gips worden doorgaans als minderwaardig beschouwd. Ze worden vaak omschreven als religieuze 'kitsch'. Het zijn industriële serieproducten, die vanaf het midden van de 19de eeuw in groten getale op de markt kwamen en massaal werden verspreid. Toch zijn ze kinderen van hun tijd. Ze zijn de exponenten van het katholieke reveil van de 19de en 20ste eeuw. Ze getuigen van een glorieuze maar strak geleide Kerk en van een volkse, sterk doorgedreven devotiecultuur. Tot op vandaag zijn ze dragers van geloof. Historische, documentaire, religieuze, devotionele en zelfs technologische waarden komen hier samen.

'Heiligen in veelvoud' wou inzicht verschaffen in de ontwikkelingsgeschiedenis en de productie van het gipsen heiligenbeeld, geplaatst in zijn historische context. Met de studiedag wou het CRKC aandacht vragen voor de waarden van dit – ogenschijnlijk minderwaardige – erfgoed en bovenal een pleidooi houden om niet lichtzinnig met dit bijzondere erfgoed om te gaan.

Hieronder vind je het programma en de link naar de bijhorende presentaties (op Slideshare).

Programma

9u30 Ontvangst met koffie
10u00 Verwelkoming en inleiding 
Jan Klinckaert, directeur CRKC
10u20La statuaire de dévotion en plâtre. Contextes historique et religieux 
Dr. Christian Pacco, kunsthistoricus
11u10De restauratie van gipsen beelden 
Aike De Bin en Ellen Hectors, restaurateurs
12u00Korte vragenronde
12u30Middagmaal
13u30Het gipsen devotiebeeld in Nederland. Stand van onderzoek 
Jan Klinckaert, directeur 
14u10Gipsen devotiesculptuur uit Antwerpse beeldhouwateliers 
Luc Gowie, Breesgata vzw 
14u50Het atelier Bressers-Blanchaert te Gent
Rie Vermeiren, KADOC- KULeuven 
15u30Korte vragenronde (verslag (pdf))
16u00Einde
Project type: Vorming roerend